Wandelen voor beginners
RevolutionRace
29 maart 2022
1min
Bijgewerkt: 14 oktober 2026
Wandelen is een populaire hobby en een fantastische manier om de schoonheid van de natuur te ontdekken. Bijna iedereen kan het doen, met een beetje planning en voorbereiding. Ben je nieuw in wandelen en weet je niet waar je moet beginnen? Dan is deze gids precies wat je zoekt! We nemen de basics met je door die je moet weten voordat je eropuit trekt.
)
Voordat we beginnen, is het handig om ons artikel over het verschil tussen wandelen, trekking, bergbeklimmen en backpacken te lezen. Dan weet je meteen hoe deze buitenactiviteiten van elkaar verschillen. Sommige tips uit deze beginnersgids gelden ook voor de andere activiteiten, maar hier richten we ons vooral op dagwandelingen.
Kies de juiste wandelroute
De eerste stap in je wandelavontuur is het kiezen van de juiste route. Als beginner kan dat lastig zijn, omdat je niet weet waar je moet zoeken of de verschillende opties en termen niet begrijpt. We beginnen met waar je goede routes vindt.
Waar vind je wandelroutes?
Er zijn genoeg bronnen die je helpen om wandelroutes voor elk niveau te vinden.
Zoekmachines. Er zijn veel digitale bronnen met informatie over wandelroutes in de buurt, zoals wandelblogs of Google Maps. Die vind je het makkelijkst via een zoekmachine. Probeer te zoeken op "wandelen in de buurt" of "wandelen" + jouw locatie.
Wandelapps. Veel wandelapps hebben interactieve kaarten waarmee je goede routes vindt. Vaak vind je er ook meer informatie over het moeilijkheidsniveau, het aantal hoogtemeters en beoordelingen van andere wandelaars. Populaire apps om uit te proberen zijn AllTrails en Hiking Project.
Nationale parken en natuurgebieden. De meeste nationale parken en natuurgebieden hebben een website met informatie over wandelroutes en andere voorzieningen voor wandelaars in hun gebied.
Online communities. Op sociale platforms zoals Facebook vind je veel lokale informatie over wandelroutes. Probeer in het groepenoverzicht van Facebook te zoeken naar wandelgroepen bij jou in de buurt.
Soorten routes
Als je wandelroutes opzoekt, kom je waarschijnlijk wel eens termen tegen die aangeven om wat voor soort route het gaat. Dit zijn de meest voorkomende:
)
Rondwandeling. Een rondwandeling begint en eindigt op dezelfde plek. Je kunt ook de termen rondroute of lusroute tegenkomen. Deze routes zijn top, want je hoeft nooit hetzelfde stuk twee keer te lopen. Zo valt er altijd iets nieuws te zien.
Heen-en-terug. Bij een heen-en-terugroute loop je naar een bestemming, meestal een uitkijkpunt, en daarna over hetzelfde pad terug naar het beginpunt.
Point-to-Point. Een Point-to-Point-route is een wandeling van punt A naar punt B, dus begin- en eindpunt liggen op verschillende plekken. Meestal heb je vervoer nodig om je bij het beginpunt af te zetten en bij je bestemming weer op te halen.
Lollipop. Een lollipop-route is een mix van de rondwandeling en de heen-en-terugroute. Het is een lus, maar je loopt aan het begin en het einde van je wandeling hetzelfde stuk om bij de lus te komen.
Tips voor het kiezen van een wandelroute als beginner
Nu weet je meer over de soorten routes en waar je ze vindt. Maar waar let je op bij het kiezen van een goede route als beginner?
Locatie en logistiek. Kies een route bij jou in de buurt die makkelijk bereikbaar is. In het begin is het handig om routes te kiezen die op dezelfde plek beginnen en eindigen, zodat het regelen van vervoer geen gedoe wordt. Zoek op waar je kunt parkeren als je met de auto gaat, of check de dienstregeling als er openbaar vervoer is. Begin vroeg, dan ontloop je de grootste drukte.
Afstand en tijd. Kies een afstand die je comfortabel aankunt. Door het terrein ga je waarschijnlijk wat langzamer dan bij een gewone wandeling, dus houd daar rekening mee bij de tijd die je hebt. Vergeet ook niet de reistijd van en naar de route mee te rekenen.
Moeilijkheid en conditie. Kies een route met makkelijk terrein en niet te veel hoogtemeters (verderop lees je meer over hoogtemeters). Het is niet leuk om halverwege te merken dat je een zwaardere wandeling hebt uitgekozen dan waar je klaar voor bent. Wees eerlijk over je conditie en lichamelijke gezondheid, en bepaal van daaruit waar je begint. Voel je je er klaar voor? Dan kun je jezelf uitdagen met grotere afstanden, meer hoogtemeters en ruiger terrein.
Seizoen en weer. Check de toestand van de route voordat je vertrekt. Sommige wandelroutes zijn in bepaalde seizoenen niet toegankelijk door overstromingen of sneeuw. Afhankelijk van waar je wilt wandelen, heb je soms ook toestemming nodig, en het gebied kan in bepaalde periodes gesloten zijn.
)
Hoogtemeters en moeilijkheidsgraad begrijpen
Als beginner moet je niet alleen op de afstand van een route letten. Voordat je eropuit gaat, is het belangrijk om te snappen wat hoogtemeters en moeilijkheidsniveaus zijn, want die bepalen hoe zwaar een wandeling is.
Zo bereken je de hoogtemeters
In het simpelste geval gaat een route alleen maar omhoog, en is het verschil tussen het hoogste en laagste punt het aantal hoogtemeters. Zitten er meerdere heuvels in de route? Dan moet je elke klim meetellen. Heeft een route bijvoorbeeld drie heuvels van elk 30 meter hoog, dan zijn het niet 30 hoogtemeters, maar 3 x 30 meter = 90 hoogtemeters. Deze manier van meten heet ook wel de cumulatieve stijging, en die geeft een nauwkeuriger beeld van hoeveel je werkelijk omhoog moet lopen. Het verklaart ook waarom sommige routes met veel "op en neer" zwaarder zijn dan andere.
Verschillende classificaties van wandelroutes
Elk land heeft zijn eigen classificatiesysteem voor wandelroutes, en ook de markeringen kunnen verschillen. De classificatie van een route houdt meestal rekening met je ervaring en de uitrusting die je nodig hebt om de route te lopen. Het is slim om je te verdiepen in het systeem dat geldt op de plek waar je gaat wandelen, voordat je vertrekt.
Wat trek je aan om te wandelen?
Weten wat je moet aantrekken is de sleutel tot een fijne wandeling. Kies kleding die vocht afvoert en niet schuurt. Dat betekent: liever geen katoen, maar wol, polyester of nylon. Check altijd de weersverwachting voordat je kiest wat je aantrekt, en kleed je er ook naar.
)
Dit zijn de basics om je goed te kleden voor buiten:
Baselayer: Bij koud weer is het uienprincipe essentieel: kleed je in lagen om warm en droog te blijven. Kies een baselayer die vocht afvoert en past bij de temperatuur waarin je gaat wandelen.
Midlayer: Afhankelijk van het weer heb je misschien een isolerende laag nodig, zoals een hoodie van fleece of wol, een gewatteerde bodywarmer of een lichtgewicht donsjas.
Wandelbroeken, shorts of leggings: Kies een wandelbroek die slijtvast, elastisch en goed zittend is. Hij moet tegen een stootje kunnen, vrijheid van beweging geven en schuren voorkomen.
Technische shirts: Kies een t-shirt of longsleeve van een materiaal dat vocht afvoert, zoals polyester of wol. Die drogen snel en houden het zweet van je lichaam weg. Draag liever geen katoen: dat houdt vocht vast, is zwaar en droogt langzaam.
Waterdichte kleding: Ook als de weersverwachting geen regen voorspelt, is het altijd slim om een waterdichte jas en broek mee te nemen. Ze beschermen je ook tegen de wind en geven extra isolatie als het koud is. Wil je ruimte besparen? Kies dan een lichtgewicht, compact opvouwbaar setje dat weinig plek inneemt in je rugzak.
)
Hoed en handschoenen: Een zonnehoed beschermt je tegen de zon op warme, zonnige dagen, en een muts houdt je warm als het koud is. Handschoenen zijn ook op mildere dagen handig, want je handen koelen tijdens het wandelen snel af.
Sokken: Draag goed passende sokken van ademend, sneldrogend materiaal. Zo zit je comfortabel en voorkom je blaren. Draag geen sokken met katoen, want die voeren vocht slecht af. Met vochtige sokken krijg je sneller blaren, dus kies sokken van wol of polyester en neem altijd een extra paar mee.
Schoenen: De juiste schoenen zijn essentieel voor een fijne wandeling. Voor makkelijk terrein volstaan sneakers met goede grip, maar voor rotsig terrein heb je misschien wandelschoenen met een hoge schacht nodig, voor meer steun en bescherming van je enkels. Sneakers zijn vaak licht, comfortabel en goed ademend. Wandelschoenen met een hoge schacht zijn daarentegen warmer en bieden meer steun en bescherming, maar ze zijn ook zwaarder, en dat kan vermoeiend zijn op lange afstanden.
Kies je wandeluitrusting
Het mooie aan wandelen is dat je geen dure spullen nodig hebt om te beginnen. In het begin kom je een eind met comfortabele schoenen, kleding die niet schuurt en een rugzak voor water en snacks. Om je te helpen de uitrusting te kiezen die past bij jou en bij de wandeling die je voor de boeg hebt, nemen we een paar basics door.
De Ten Essentials
De "Ten Essentials" is een lijst met spullen die wandel- en scoutingorganisaties aanraden om altijd mee te nemen, voor het geval er iets misgaat. De focus ligt op het voorkomen en aanpakken van noodsituaties tijdens een wandeling, en op de mogelijkheid om zo nodig buiten te overnachten. Het Ten Essentials-systeem bestaat uit: navigatie, hoofdlamp, zonbescherming, EHBO, mes, vuur, onderdak, extra eten, extra water en extra kleding. Wat je meeneemt, en hoeveel, hangt af van je tocht.
Eten en drinken
Het is belangrijk om tijdens het wandelen voldoende energie en vocht binnen te krijgen. Maar je wilt ook niet meer gewicht meeslepen dan nodig, dus denk goed na over wat je meeneemt en hoeveel. Wandelen verbrandt veel calorieën, dus neem genoeg eten mee om dat aan te vullen. Kies calorierijk eten dat niet te veel weegt en goed bestand is tegen het gestoot in je rugzak. Goede keuzes zijn mueslirepen, studentenhaver, noten, zaden, gedroogd fruit en gedroogd vlees (jerky). Vers fruit en groente, zoals appels en wortels, blijven goed in je rugzak, zijn makkelijk te snacken tijdens het lopen en geven weinig afval. Neem eten mee waar je zin in hebt, en neem altijd extra mee voor als er iets onverwachts gebeurt.
Als vuistregel geldt: drink een liter water per twee uur wandelen. Zijn er onderweg geen waterbronnen? Dan moet je al het water dat je nodig hebt zelf meenemen. Je kunt ook water zuiveren uit beken en meren om je voorraad onderweg aan te vullen. Neem altijd meer water mee dan je denkt nodig te hebben.
)
Veiligheidstips
Veiligheid hoort bovenaan het lijstje te staan, voor beginners en ervaren wandelaars. Met een goede voorbereiding verklein je de kans op gevaar. Dit zijn een paar veiligheidstips om in gedachten te houden voordat je de natuur in trekt.
Check de weersverwachting. Check altijd de weersverwachting en ga niet op pad bij slecht weer. Blijf de verwachting ook tijdens de wandeling in de gaten houden, want de situatie kan snel veranderen.
Zoek de route uit. Bestudeer de route goed en check de toestand van het pad voordat je vertrekt. Sommige routes kunnen overstroomd of afgesloten zijn door slechte omstandigheden. Let ook op waterbronnen in de buurt van de route, zodat je weet waar je kunt bijvullen als dat nodig is.
Begin vroeg. Als beginner is het moeilijker om in te schatten hoe lang een wandeling duurt. Begin daarom vroeg, zodat je niet in het donker terechtkomt.
Neem een kaart mee. Neem altijd een kaart mee als je gaat wandelen. Dat kan een papieren kaart zijn, een gps of je telefoon. Gebruik je een digitale kaart? Zorg dan dat je die offline kunt gebruiken en dat je batterij vol is. En vergeet niet om voor vertrek te checken of je de kaart ook echt kunt lezen!
Vertel iemand waar je heen gaat. Laat iemand weten waar je heen gaat en wat je plannen zijn, en neem altijd een telefoon mee.
Zorg dat je vindbaar bent. Neem een noodzender (Personal Locator Beacon, PLB) mee of draag kleding met Recco®-reflectoren. Dat maakt het makkelijker voor reddingsteams om je te vinden als je verdwaald raakt. Met een PLB kun je een SOS-signaal sturen als er iets ernstigs gebeurt, ook als je slecht of geen mobiel bereik hebt.
Etiquette op de route
De natuur is er voor iedereen, dus het is belangrijk om rekening te houden met zowel de natuur als andere buitensporters. Leer de ongeschreven regels van de route kennen en toon respect voor andere wandelaars en voor de dieren in het wild. Goede etiquette betekent dat je weet wie voorrang moet geven en hoe je geen sporen achterlaat, en dat zou elke wandelaar moeten weten.
Voorrang
Net als op de weg gelden er op wandelroutes voorrangsregels. Vaak is het gewoon een kwestie van beleefdheid, maar het kan geen kwaad om je vooraf in te lezen, zodat de sfeer op de route goed blijft.
Wandelaar vs. wandelaar
Wandelaars die omhoog lopen hebben voorrang. Wie omhoog loopt, heeft een beperkt gezichtsveld en moet zich vaak richten op het stuk vlak voor zich. Omhoog lopen is ook zwaarder, en als iemand goed in zijn ritme zit, is het lastiger om te stoppen en anderen te laten passeren. Wie naar beneden loopt, geeft daarom altijd voorrang aan wie omhoog loopt, tenzij die persoon je doorwuift. Kom je achter iemand die langzamer loopt dan jij? Passeer dan niet zomaar, maar zeg gedag, laat weten dat je er bent en vraag of je erlangs mag. Komt er iemand achter je aan? Ga dan aan de kant van het pad staan, zonder de begroeiing te vertrappen, en laat diegene erlangs. Solowandelaars geven ook voorrang aan grotere groepen, want voor één persoon is het meestal makkelijker om opzij te stappen. En denk eraan: net als op de weg passeer je links en houd je rechts.
Wandelaar vs. fietser
Strikt genomen moeten fietsers voorrang geven aan wandelaars, maar fietsers gaan vaak een stuk sneller, en voor wandelaars is het meestal makkelijker om opzij te stappen. Daarom is het vaak praktischer als de fietser voorrang krijgt.
Wandelaar vs. paard
Paarden hebben voorrang op wandelroutes. Houd ruim afstand van paarden, blijf kalm en maak geen plotselinge bewegingen wanneer je elkaar passeert.
De Leave No Trace-principes
Om de natuur waar we van genieten te helpen beschermen, is het belangrijk om de zeven Leave No Trace-principes te volgen. Ze zijn bedoeld om de impact van mensen op de natuur te verkleinen, zodat die mooi blijft en kan floreren. Dit zijn de zeven principes:
Plan vooruit en bereid je voor. Zorg dat je het gebied en de regels kent voordat je gaat wandelen. Check de weersverwachting en pak je spullen daarop in. Bereid je voor op noodgevallen en pak je uitrusting zo in dat je afval beperkt. Ga met een kleine groep en plan je tocht zo dat je de drukte vermijdt.
Loop en kamp op robuuste ondergronden. Blijf op de bestaande paden, ook als het nat of modderig is. Kamp op aangewezen kampeerplekken of op robuuste ondergronden waar geen begroeiing is.
Ruim je afval netjes op. Alles wat je meeneemt, neem je ook weer mee terug. Neem al je afval mee, ook etensresten. Begraaf menselijk afval in een kuil van 15-20 cm diep en neem al het toiletpapier mee terug. Doe je behoefte altijd uit de buurt van waterbronnen.
Laat liggen wat je vindt. Neem alsjeblieft niets mee naar huis: laat alle stenen en planten waar ze zijn.
Beperk de impact van je kampvuur. Mag je vuur maken? Gebruik dan bestaande vuurplaatsen, houd het vuur klein en gebruik alleen takken van de grond of hout uit de buurt, om te voorkomen dat je plagen en ziektes verspreidt. Laat alles volledig tot as verbranden, doof het vuur helemaal en verspreid de as.
Respecteer dieren in het wild. Observeer dieren op afstand: volg ze niet en ga niet naar ze toe. Voer nooit wilde dieren en bescherm ze door je eten en afval goed op te bergen.
Houd rekening met andere bezoekers. Respecteer andere bezoekers en hun ervaring. Vermijd harde geluiden, houd je huisdieren onder controle en geef voorrang aan andere gebruikers van de route.